مروارید در صدف


مروارید در صدف

صدف‌های مرواریدساز لب سیاه بسترهای صخره‌ای و سنگی را ترجیح می‌دهند. باد، امواج و حرکت آب مواد دفعی را جابه جا می‌کند و مواد غذایی جدید را در دسترس صدف‌ها قرار می‌دهد.


صدف مرواریدساز چیست و چه ویژگی مشخصی دارد و انواع آن کدام است؟

به گزارش پایگاه خبری گلونی، صدف مرواریدساز چه ویژگی مشخصی دارد و انواع آن کدام است؟

صدف مرواریدساز

مروارید طبیعی یکی از جواهرات بسیار مهم و قیمتی از دوران باستان به شمار می‌رود و به همین دلیل صید صدف به منظور استحصال مروارید از قرن‌ها پیش در خلیج فارس رواج داشته است و از سودمندترین ثروت طبیعی خلیج فارس به شمار می‌رفته است.

مروارید طبیعی در خلیج فارس تا قبل از دهه ۱۹۶۰ تأمین‌کننده ۸۰ درصد مروارید طبیعی جهان بوده که در نوع خود از نظر کیفیت و شکل، بالاترین شهرت را داشته است.

یکی از ارزشمندترین صدف‌های منطقه خلیج فارس، صدف لب سیاه است که به جهت برداشت‌های بی‌رویه درگذشته، ذخایر آن به شدت کاهش یافته است.

بر همین اساس اخیراً طی یک پروژه تحقیقاتی مؤسسه تحقیقات شیلات ایران اقدام به تکثیر صدف مروارید لب سیاه کرده است.

در سال ۱۳۷۶ بعد از بحرین، بندرلنگه ایران مرکز دوم صادرات مروارید و پوسته صدف مرواریدساز در خلیج فارس بوده است طوری که میانگین قیمت صادرات در نیمه دوم قرن سیزدهم هجری شمسی از بندرلنگه و جزیره کیش به حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار روپیه می‌رسیده است، که این ثروت خدادادی در استان هرمزگان(غرب) و در زیستگاه‌های متفاوت آن وجود دارد.

صدف‌های مروارید ساز

گونه‌های صدف مرواریدساز که در دنیا معروف هستند و در خلیج فارس پرورش می‌یابند، عبارتند از: صدف مرواریدساز محار یا کلنگ یا محار صغیر، صدف مرواریدساز محار، صدف مرواریدساز زنی، صدف مرواریدساز بالدار و صدف مروارید ساز محار کبیر یا لب سیاه.

محار کبیر یا لب سیاه

این صدف‌ها در غرب استان هرمزگان واقع در جزایر لاوان، شتور، هندورابی، کیش، بندر نخیلو و بندر تبن (گاوبندی) و در شرق هرمزگان در جزایر لارک، قشم، هنگام و هرمز کمابیش وجود دارد. در استان بوشهر بنادر عسلویه (خلیج نایبند)، طاهری، اختر، تمبک و بندر کنگان در گذشته دور دارای زیستگاه‌های متعدد از صدف‌های مرواریدساز بوده و متاسفانه به دلایل متعدد از بین رفته است.

زیستگاه این صدف‌ها در اعماق ۵ تا ۱۵ متری آب‌های اطراف لاوان، هندورابی و شتور و بندر نخیلو است اما گزارش‌های موجود نشان می‌دهد که این صدف‌ها در عمق‌های ۸۰ – ۸۵ متری نیز می‌توانند زندگی کنند و با شرایط مختلف محیطی خود را سازش بدهند.

صدف لب سیاه

صدف‌های مرواریدساز لب سیاه بسترهای صخره‌ای و سنگی را ترجیح می‌دهند. باد، امواج و حرکت آب مواد دفعی را جابه جا می‌کند و مواد غذایی جدید را در دسترس صدف‌ها قرار می‌دهد.

سیلت، جریان‌های دریایی، نور، درجه حرارت، شوری، اکسیژن محلول، PH، مواد غذایی و تولیدات اولیه، نقش قاطعی در تخم ریزی، نشست صدفچه‌ها و رشد آن‌ها، در بسترهای طبیعی و هم در مزارع پرورشی دارند.  قیمت هر تن پوسته صدف در حدود ۸ هزار دلار است (Sims,1992) و به دلیل وزن قابل توجه عضله، این صدف از لحاظ خوراکی نیز مورد توجه است.

صدف سیاه در کشورها

صدف لب سیاه در پلی نزیای فرانسه، جزایر هاوایی، خلیج فارس، دریای سرخ، سودان، گینه نو، استرالیا، اندونزی، آلمان، جنوب غربی اقیانوس هند، ژاپن و اقیانوس آرام پراکنده شده‌اند.

برداشت بی‌رویه از ذخایر طبیعی در گذشته سبب کاهش شدید ذخایر صدف‌های مرواریدساز لب سیاه در خلیج فارس شده است.

برداشت بی رویه از ذخایر طبیعی در گذشته سبب کاهش شدید ذخایر صدف‌های مرواریدساز لب سیاه در خلیج فارس این گونه صدف هاست.

تشریح صدف مروارید سیاه

برای ساختن صدف مصنوعی، یک تکه از گوشت بدن صدف اهداکننده (این صدف در طی فرایند می‌میرد) به همراه یک مهره‌ی گرد کوچک که از صدف خوراکی پوسته سیاه (ماسل) به دست آمده. درون صدف گیرنده قرار می‌دهند . صدف گیرنده مواد پیوندی را نوعی مهاجم فرض کرده به دفاع از خود می‌پردازد . ابتدا گوشت پیوندی کیسه‌ای را به دور مهره می‌سازد. سپس صدف، ماده‌ای به نام نیکر از خود ترشح می‌کند که ان را درون لایه نازکی می‌پوشاند.

نیکر ماده‌ای به نام صدف مرواریدی داخل پوسته صدف و به دور مروارید در حال رشد تولید می‌کند. در صدف خوراکی نیکر سیاه یا خاکستری است. محل گرفتن گوشت پیوندی در صدف قربانی، تاثیر زیادی در رنگ نهایی صدف دارد و میزان دقت کار، به مهارت شخصی بستگی دارد.

پس از پایان عمل پیوند، صدف‌های گیرنده رها می‌شوند . اما بسیاری از آنها می‌میرند و تعدادی نیز مهره پیوند را بیرون می‌اندازند . سرانجام آن‌هایی که باقی مانده‌اند، به تالاب مخصوص منتقل شده مدت دو سال را در آن جا سپری می‌کنند . در طی این مدت صدف‌ها باید مرتباً و با دقت چرخانده شوند تا مرواریدها کاملاً گرد و مدور رشد کنند. شانس موفقیت در این کار ۳۰ درصد است و همین موضوع کمیاب بودن این جواهر را در بازار توضیح می‌دهد.

طبقه‌بندی مروارید بر اساس کیفیت

مرواریدها بر اساس کیفیتشان طبقه‌بندی می‌شوند. آن‌ها که بزرگتر، گردترو سیاه‌تر هستند ارزش بیشتری دارند.

مرواریدهای سیاه با استفاده از الک‌های مخصوصی جدا می‌شوند. بعضی از مرواریدها ممکن است ۱۶ تا ۱۸ میلیمتر قطر داشته باشند. بزرگترین مرواریدی که تاکنون شناخته شده ۲۱ میلیمتر قطر داشته است.

با نگاهی به کتاب‌ها و مقالات گوناگونی که در مورد سنگ‌های قیمتی نوشته شده‌اند در تمام آنها، توضیحات مشابهی را درباره طرز شکل‌گیری مروارید طبیعی خواهید یافت.

یک شن کوچک یا سنگریزه به درون صدف می‌افتد. سپس به عنوان یک مکانیسم دفاعی، ماده‌ای به نام نیکر به دور آن ترشح می‌شود.

با این حال اگر چه در فرایند مصنوعی نیز از روش مشابهی استفاده می‌شود اما در کمال تعجب باید گفت: مرواریدهای طبیعی با این شیوه شکل نمی‌گیرند.

به گفته استفان کندی، مدیر آزمایشگاه انجمن جواهر شناسی، در حالت طبیعی و بدون دخالت انسان تقریباً ورود سنگریزه به درون صدف غیرممکن است. صدف تکه‌ای ژله مانند و شناور، درون پوسته آهکی نیست.

بدن حیوان کاملاً  به پوسته چسبیده است. و این بدان معنا است که شن یا سنگریزه به راحتی نمی‌تواند داخل آن شود. پس در حقیقت هیچ کس نمی‌داند مروارید طبیعی چطور شکل می‌گیرد. شاید مانند یک تومور سرطانی در لایه داخلی باشند که سپس در لایه‌ای درخشان پوشیده شده و به مروارید تبدیل می‌شوند.

اما این تنها یک فرضیه است و از آنجا که انسان برای تولید مروارید مصنوعی توانسته با روشی مشابه به نتایج سودآور دست یابد. انگیزه‌ای برای محققان برای یافتن پاسخ این سئوال وجود ندارد.

صدفی با ساختمان سه لایه

ساختمان صدف‌های لب سیاه از سه لایه تشکیل شده است. لایه ضریع که خارجی‌ترین لایه صدف که لایه نازک و رنگین و شاخی (Ho y) است. این لایه در صدف لب سیاه تیره رنگ است که به آن کوتیکول یا پوستک می‌گویند.

لایه منشوری که در وسط قرار گرفته و جنس آن از کربنات کلسیم متبلور است و لایه داخلی یا ناکر یا لایه مرواریدساز که از ورقه‌های نازک به وجود آمده و جنس آن از ترکیبات آهکی(آراگونیت، کربنات کلسیم) و یک ماده آلی به نام کونکیولین است که جلای داخلی صدف را باعث می‌شود.

حد واسط بین پوسته صدف و امعاء و احشای داخلی روپوش قرار دارد.

تولد مروارید

ورود یک جسم خارجی که می‌تواند از جنس مواد معدنی، آلی و یا موجود زنده انگل باشد به قسمت حد واسط بین لایه داخلی صدف و روپوش آن باعث تحریک یاخته‌های ترشح‌کننده مروارید شده(اپی تلیوم ترشحی مانتل) و موجب تشکیل کیسه مرواریدساز به دور این جسم می‌شود. تشکیل کیسه مروارید به عنوان وسیله دفاعی صدف درمقابل جسم خارجی، عامل اصلی ساخته شدن مروارید است.

مروارید سیاه ارزشمند

مروارید سیاه از صدف مرواریدساز لب سیاه که در آب‌های پلی نزیای فرانسه وجود دارد به دست می‌آید. مروارید سیاه بشدت کم است و فقط یکی از صدف‌ها از حدود۱۰ هزار صدف خوراکی شامل مروارید است.

مروارید سیاه در دهه ۱۹۰۰ تقریبا رو به نابودی رفت که این صدف‌ها متقاضی زیادی هم داشت بویژه مادر صدف‌ها که به خاطر پوسته زیبایشان با تقاضای فراوانی روبرو بودند.

خوشبختانه صدف لب سیاه نجات یافت و هم‌اکنون در مزارع دریایی از صدف‌های مزرعه در صخره‌های مرجانی درپلی نزیا مروارید سیاه به دست می‌آید.

مرواریدهای سیاه پرورشی، دارای قطری حدود ۸ تا ۲۵ میلی متر هستند که ۲۵ میلی‌متری آن بزرگترین اندازه‌اش است که تاکنون پیدا شده است. مروارید سیاه با قطر ۱۲ اینچ یا بزرگتر بندرت یافت می‌شود.

پس از این که کیسه مرواریدساز جسم خارجی را کاملا احاطه کرد سلول‌های جداره آن شروع به ترشح ترکیبات آهکی و ماده آلی می‌نماید و بدین ترتیب لایه‌های متناوب معدنی و آلی به نام مروارید اطراف جسم تشکیل می‌شود.

تکثیر و پرورش صدف

قبل از هر چیز، انتخاب مکان پرورشی مناسب از اهمیت زیادی برخوردار است. ملاحظات اقتصادی، اجتماعی، فناوری و اکولوژی نقش خیلی مهمی دارند.

ارزیابی دقیق زیستگاه درخصوص ارگانیسم‌ها، جریانات دریایی، امواج، مواد غذایی، رسوب و گل و لای به منظور دستیابی به سطح عالی رشد و تولید مروارید پرورشی با کیفیت بالا از اهمیت بالایی برخوردار است.

خلیج‌هایی که در پناه قرار دارند، مناسب‌ترین مکان برای پرورش مروارید است که از جریان‌های دریایی متلاطم درامان هستند و از سازه‌های پرورش مانند «RAFT»ها و قفس‌ها محافظت می‌کنند.

تکثیر مروارید در ایران

تکثیر صدف مرواریدساز لب سیاه برای اوّلین بار در ایران توسط مؤسسه تحقیقات شیلات ایران انجام گرفت. هدف از اجرای این پروژه دسترسی به تکنیک تکثیر صدف لب سیاه و احیا و بازسازی ذخایر این موجود دریایی در خلیج فارس و در نهایت ایجاد اشتغال در منطقه است که با موفقیت انجام شد. اجرای این پروژه و تولید و پرورش آن می‌تواند در نوار ساحلی اشتغال‌زایی کرده و کارگاه‌های تولید و پرورش صدف و تولید مروارید پرورشی متعددی را دایر کند.

از پوسته، گوشت و مروارید صدف لب سیاه در صنایع منبّت‌کاری، دکمه‌سازی، تزئینات ، داروسازی، خوراک دام و طیور و همچنین مصارف انسانی استفاده می‌شود. کشور سودان از طریق فروش پوسته این صدف، درآمد ارزی فراوانی نصیب خود می‌کند. ارزش یک کیلو پوسته این صدف ۸ دلار آمریکاست.

همچنین یک رشته گردنبند مروارید ۲۵ عددی با قطر ۱۴میلی‌متر تولیدی این صدف، ارزشی برابر با یک میلیون دلار دارد.

مطالب بیشتر از: بررسی صید مروارید در جزیره کیش(دُر معیشت)؛ مرضیه محمّدی،نادر کریمی، نوشین قاسمی وش

پایان پیام

کد خبر : ۱۱۵۷۵۳ ساعت خبر : ۱۰:۳۰ ق.ظ

روشهای پرورش صدف مروارید ساز لب سیاه

 

صدف مروارید ساز لب سیاه یک گونه با اهمیت است که در منطقه اقیانوس هند وجود دارد و به دلیل پوسته زیبایی که دارای یک خط شفاف و پوشش رنگین کمانی می باشد، از دیگر گونه ها متمایز است. در قدیم از پوسته زیبای این صدف برای ساختن و تزئین جواهر استفاده می شد. همچنین در ابزارهایی همچون قلاب ماهیگیری و چاقو مورد استفاده قرار می گرفت. با پیدایش تجارت بین المللی و ارتباط با غرب تقاضا برای خرید پوسته این گونه صدف به سرعت افزایش یافت. موارد استفاده آن هم برای تولید دکمه ها و لوازم زینتی بود که برای مردم محبوبیت زیادی داشت. از این رو براثر صید بی رویه و مواجه شدن با تقاضای خارجی ، بسیاری از مناطق ساحلی از صدف لب سیاه خالی شد. در نتیجه خیلی از مناطق اقیانوس هند امروزه جمعیت خیلی کمی از صدفهای لب سیاه دارد.مروارید ها به طور طبیعی زمانی که خرده ریزه خارجی در داخل آنها برود به وجود می آیند، که این شی معمولاً یک تکه کوچک از دانه سنگ یا شن است. برای از بین بردن این ذرات، صدفها یک لایه براق رنگین کمانی در اطراف خرده ریزه ها رها می کنند که مروارید درست می شود. مروارید طبیعی بسیار نادراست. (از هر ۲۰۰۰ صدف ۱ عدد) و معمولاً کوچک و به شکل نامنظم می باشد. به دلیل ارزش زیاد مروارید، پژوهشگران در سالهای دهه۱۹۰۰ راهی برای کاشت یک هسته در صدف (هسته گذاری) پیدا کردند تا مروارید گرد و منظم تولید کنند. در حال حاضر صدفها از نظر مروارید ارزش بیشتری دارند تااز نظر پوسته و گوشت داخل صدف تا به فروش برسند. این انقلاب (هسته گذاری) در صنعت مروارید، بر کشت مروارید بیشتر از جمع آوری صدفها تاکید دارد. صنعت پرورش مروارید لب سیاه از پلی نیزای فرانسه در ۱۹۷۶ شروع شد. امروزه این صنعت در پلینزی فرانسه سالانه بیش از ۱۴۰ میلیون دلار درآمد تولید می کند. کشت صدف لب سیاه برای تولید مروارید در جزایر میکرونزی از پتانسیل بالقوه بالایی برخوردار است. پرورش صدف می تواند منبع درآمد خوبی برای خانواده های صیادان در سواحل باشد. برای کشت صدف احتیاج به سرمایه زیادی نیست و آشنایی با فناوری ساده آن بوسیله روستاییان کافی است.

 

 

 

نیازهای محیطی و بیولوژی این موجودزنده

صدفهای لب سیاه از جمله نرمتنان دو کفه ای هستند، یعنی دارای دو پوسته می باشند که خانه و به شکلی محافاظ بدن آنهاست.صدفهای مروارید لب سیاه در اعماق ۴۰ متر و بیشتر زندگی می کندد در اعماق دریا تجمع می کنند. زندگی صدفها با جنس نر بودن شروع می شود و بعد از ۲ تا ۳ سال به جنس ماده تغییر وضعیت می دهند. صدف ماده می تواند میلیونها تخم در آب رها کند که شناور هستند و با اسپرم جنس نر بارور می شوند. بعد تخمها از پوسته خود بیرون می آیند و به مرحله لاروی می رسند که آزادانه در آب باقی می مانند. بین ۲۵ تا ۳۵ روز بعد از مرحله لاروی کم کم به سمت پائین رفته و تبدیل به یک صدف مروارید ساز نوجوان می شوند که به لایه اولیه پوسته می چسبد. صدف مروارید ساز به وسیله فیلتر کردن آب تغذیه می کند و مواد قابل هضم را به دام می اندازد.صدف مروارید ساز لب سیاه در نواحی گرمسیری جزیره های اقیانوس آرام وابسته به ایالات متحده آمریکا پراکنده هستند. درجه حرارت آب بایستی بین ۲۵ تا ۳۵ درجه سانتی گراد باشد و شوری باید بالایpp ۳۳ باقی بماند. صدف لب سیاه می تواند مدتی در گل و لای ته آب مقاومت کند که این امر در تغذیه آنها اثر زیادی می گذارد.

پرورش مروارید:

شروع و ادامه موفق اداره یک مزرعه یکپارچه صدف به طور کلی تعهد و وقت زیادی نیاز دارد. ۲ تا ۴ سال برای بدست آوردن اولین نتیجه تولید مروارید لازم است و پرورش دهندگان باید از سرمایه کافی برخوردار باشند تا بتواند مزرعه را در این مدت در وضعیت مناسبی برخوردار باشند.

انتخاب محل:

انتخاب محل مناسب برای راه اندازی مزرعه تعیین کننده است و انتخاب سایتهای ضعیف ممکن است باعث رشد آهسته، مرگ و میر یا بیماری در صدفها شود و یا مرواریدهایی با کیفیت پائین تولید کند. رهنمودهای زیر در زمینه مشخصات یک سایت خوب به شما در انتخاب یک مزرعه خوب کمک می کنند.

کیفیت آب:

برای پرورش صدف مروارید ساز لب سیاه آب بدون آلودگی دریا مورد احتیاج است، بهتر است سایتی را انتخاب کنید که از منابع آلاینده شیمیایی یا انبارهای نفت و مناطق پر جمعیت دور باشد و نزدیک منابع آب شیرین مثل رودخانه ها باشد.

۱ عمق: بهترین عمق از ۲۵ تا ۳۵ متر می باشد.

۲ جریان آب: باید یک ورودی باریک آب در نظر گرفته شود که آب تمیز و غذای جدید برای صدف آورده شود. اگر جریان آب زیاد باشد یا حرکت موجی داشته باشد کار در مزرعه سخت می شود وممکن است باعث رشد ضعیف صدفها شود.

۳ امنیت: صدفها ارزش فوق العاده ای دارند. پرورش دهندگان باید محلی را انتخاب کنند که خودشان یا کسی که به او اطمینان زیادی دارند از مزرعه شان به خوبی محافظت کند.

۴ سکوت و آرامش :

پرورش دهندگان با برآورد رفت و آمد قایق های سنگین یا فعالیت ماهیگیری درسایت باید برخورد کنند زیرا آسیب و زیان به وسیله پروانه های قایقها و نخ قلابهای ماهیگیری مزارع را تهدید می کند. پس باید مزارع تا سرحد امکان به دور از رفت و آمد باشند.

بدست آوردن مروارید:

صدفها برای مزرعه از یکی از این سه راه به دست می آیند: جمع آوری وحشی و بزرگسال ، جمع آوری به وسیله موج، هچری جانور، اغلب جمع آوری جانور وحشی زمانی آغاز می شود که مزرعه دار برای اولین بار یک منبع آماده از حیوان برای عمل هسته گذاری بدست آورد. به هر حال جمع آوری نوجوان وحشی ناپایدار است زیرا خارج کردن آنها به سرعت از محل، کاری خسته کننده است. صدفهای وحشی همچنین مرواریدهای کم ارزش تری در سن پائین تولید می کنند نسبت به آنهایی که در مزرعه نگهداری می شوند.

جمع آوری اسپات در مرحله لاروی از آبهای آزاد و مقیم کردن آنها در یک لایه اولیه و آویزان کردن آنها در آب یکی از روشهای معمول برای بدست آوردن مروارید از صدف لب سیاه می باشد که یک روش متداول و ارزان می باشد. مواد مختلفی می توانند برای جمع آوری اسپات صدف استفاده شوند اما پلی اتیلن سیاه ماده ای است که به نظر می رسد بهترین کارائی را دارد. این کار برای این است که بچه ها بتوانند از دست دشمنانشان پنهان شوند. جمع آوران باید آنها را روی طنابهای طولانی ۲ ۱ متر در زیر سطح آب بیاویزند.

طنابها باید در عمق ۲۰ تا ۳۰ متر در آب و کمتر از ۳۰ متر از کنار تپه های دریایی باشند برای اینکه توسط ماهیگیران شکار نشوند.صدف مروارید ساز لب سیاه عموماً هر دو سال یکبار در محل اسکانشان تخم ریزی می کنند. اگر پرورش دهندگان از زمان تخم ریزی آگاه باشند ، می توانند دستگاههای جمع آوری کننده را با زمان تخم ریزی منطبق کنند. محل تخم ریزی صدف لب سیاه به خوبی مشاهده می شود اما به طور عادی از این روش کمتر برای بدست آوردن حیوان استفاده می شود. در پایان سال ۱۹۹۹ محل هچری صدف لب سیاه فقط در جزیره ای در اقیانوس آرام بود. بنابراین، این احتمال وجود دارد که پرورش دهنده احتیاج داشته باشد که روشهایی برای جمع آوری اسپات صدفها بدست آورد.

 

ساختمان و طراحی مزرعه:

ساختمان یك مزرعه صدف دارای ساختار ساده ای است كه در آنجا صدفها از ستونی در آب به عمق ۳ تا ۷ متر آویخته می شوند. این عمق از صدفها در مقابل آب وهوای بد مراقبت می كند در صورتی كه برای كارگران قابل دسترس است. برای ساختن مزرعه پرورش صدف از سه روش استفاده می شود طنابهای بلند، الوار قایق و پایه های زیر آب، پرورش دهنده ها باید یك روش را كه ارزانترین و مناسبترین روش می باشد برای سایت خودشان انتخاب كنند. بیشتر پرورش دهندگان صدف لب سیاه از روش طنابهای بلند استفاده می كنند كه دارای طنابهای قوی و معلق در عمق مطلوب در آب هستند و دارای جسم شناور روی آب می باشند. جسم شناور همچنین طنابها را در یك خط نگه می دارد. طنابها ارزان هستند واستفاده و نصب آنها آسان است و بسته به شرایط مرداب و شرایط كشت در تمام نواحی اقیانوس آرام وجود دارند.

الوار قایقی معمولاً در بعضی از مناطق به كار می روند زیرا جسم شناور آنها در سطح آب است. معمولاً آنها از شبكه ها یا شناورهای زیاد، یا از چوب بامبو یا چوبهایی كه با هم طناب پیچ شده اند، ساخته می شوند. این دسته های الوار قایقی برای بخش هایی در ایالات متحده و جزیره های وابسته به اقیانوس آرام مناسب است. این سیستم خوب است ولی در واقع از روش طناب كشی گرانتر است و شاید بتواند صدفها را از اینكه بیمار بشوند، نگهداری كند روش پایه ها معمولاً برای مناطق كم عمق مناسب است و در پلی نیزای فرانسه برای نگهداری صدفها بعد از رده بندی و نرسری استفاده می شود.انتخاب روش آویزان بودن درمزرعه برای ساختار كشت مهم است. صدف نوجوان معمولاً در تورهایی نزدیك فانوس دریایی در جعبه هایی (شكل ۵) یا كیفهایی با سوراخهای تور مانند تا زمانی كه طول آنها به cm۱۰ برسد، قرار دارند. در این زمان آنها می توانند به جعبه ها (شكل ۵) یا به گردونه تصبیح مانند (شكل ۶) انتقال داده شوند، یك چیپلت، یك قاب سیم با یك مجموعه جیبهای توری است كه صدفها در آن به صورت فردی قرار گرفته شده است. چیپلتها طنابهایی هستند كه صدفها در طول آنها توسط یك سیم آویزان شده اند و توسط یك سوراخ در لولای پوسته محكم شده اند. چیپلتها معمولاً ارزانتر از جعبه ها هستند اما گاهی اوقات صدفها از داخل چیپلتها گم می شوند، زیرا سیمهای ارتباطی آنها پاره می شود.

نحوه تولید مثل:

مراحل پیوند زدن یكی از گرانترین و بحرانی ترین مراحل كشت صدف است. در پیوند زدن كه آن را Seedi g می گویند، یك دوره یا هسته در صدف جای داده می شود كه تولید مروارید بكند این كار مهم توسط یك كارشناس ماهر انجام می شود كه او باید به وسیله پرورش دهنده استخدام شده باشد تكنسین، اول یك صدف انتخاب می كند و آن را برای تولید مروارید بر می دارد.پوسته داخلی ، خیلی كوچك به اندازه ۲ میلی متر به صورت مربع، شكاف داده می شود. یك قسمت از پوسته داخل گناد صدف میان شكاف كوچك كه به وسیله تكنسین ایجاد شده بود قرار می گیرد. این گناد صدف داخل شكاف فشار داده می شود تا بوسیله صدف لمس شود. اگر تكنسین این كار را درست انجام دهد، ترشحات در اطراف آن گناد انجام می شود و در اطراف آن یك لایه تشكیل می شود كه این لایه كم كم تبدیل به مروارید خواهد شد. از زمان هسته گذاری تا تولید مروارید ۱۸ تا ۲۴ ماه طول می كشد و ضخامت آن ۲ تا ۳ میلی متر می شود البته ۱۰% از صدفها بعد از هسته گذاری می میرند و ۲۰% آنها هسته را پس می زنند اگر درصد، بیشتر از این باشد یعنی یا تكنسین كار خود را درست انجام نداده است ویا از شروع بیماری خبر می دهد.صدفهایی كه هسته را نپذیرفته اند هنوز مقداری ارزش دارند. باقیمانده پیوند و بافت درون صدف یك مروارید نامنظم به نام Keshi درست می كند. در همان زمان مروارید ها برای فروش به جواهر فروشی برده می شوند.تكنسین ها برای كارشان تقاضای حقوق بالا دارند. اما اگر آنها خوب باشند ، كار آنها نتایج بسیار بالائی برای مزرعه خواهد داشت. علاوه بر این، حقوقشان برای اتاق و یك تخته كه در مزرعه با آن كار می كنند و یك سكو كه برای كارشان مورد نیاز است، استفاده می شود.معمولاً انبار روی دریا نزدیك مزرعه ساخته می شود كه صدف برای هسته گذاری به آنجا آورده می شوند این انبار باید در جایی كه محكم باشد و از بادهای قوی در امان باشد، ساخته شود.اگر چه استخدام كردن یك تكنسین هسته گذار گران است، ولی سودی كه عاید می شود خیلی بالاتراز اجرت یك تكنسین خوب است . حقوق خوب تكنسین را تشویق می كند كه بهترین كار ممكن را درهسته گذاری انجام دهد. اگر كار تكنسین ها تضمین شده باشد، آنها فقط در همان یك مزرعه كار می كنند. پرورش دهندگان كوچك می توانند یك تعاونی تشكیل بدهند و تكنسین ها را برای خدمت به تمام مزارع استخدام كنند.

نگهداری مزرعه:

صدف لب سیاه مخصوصاً بعد از هسته گذاری، جانوران با ارزشی هستند و بنابراین باید به طور صحیح از آنها نگهداری شود. تمام سایتها باید هر ۲ تا ۳ روز یكبار از نظر شكسته بودن یا آسیب دیدن خطها بازدید شوند تعمیرات باید خیلی سریع انجام شود. رسوبهایی كه از جلبكها ، انگلها و بقیه دو كفه ای ها ایجاد می شود به سرعت بر روی پوسته صدف مروارید رسوب می كند. این موضوع اگر اهمیت داده نشود می تواند بر روی تغذیه صدف اثر بگذارد و زیان زیادی را به وجود بیاورد.صدفها باید هر ۴ تا ۶ هفته تمیز شوند مزرعه های بزرگ تمیز كننده های اتوماتیك دارند اما بیشتر مزرعه ها از تمیز كننده های برقی و اسپری كننده های دستی برای برداشتن این رسوبات استفاده می كنند. علاوه بر این طنابهای شناور بر روی آب و صدفها باید در یك زمان مشخص از رسوبات تمیز شوند.صدفهای كوچكتر احتیاج به مراقبت بیشتری دارند آنها باید با دقت از یكدیگر جدا شوند، اگر با هم نگهداری شوند، به صورت یك دسته روی هم انبار می شوند. مزرعه محتوی صدفها باید به دفعات زیاد سركشی شوند تا از دست دشمنان مثل خرچنگها یا حلزونها كه به سرعت آنها را می كشند، در امان باشند.

برداشت:

به دست آوردن مروارید یك تولید مهم از هسته گذاری است زیرا صدفهایی كه این گونه تولید شده اند كیفیت بالائی دارند و می توانند دوباره هسته گذاری شده و مروارید دیگری را تولید كنند. یك تكنسین (اغلب در اولین كاشت) یك شكاف در كیسه صدف درست می كند و صدف را به مزرعه بر می گرداند.

مروارید تشكیل شده آزمایش می شود و اگر از كیفیت بالائی برخوردار باشد، یك هسته جدید بزرگتر در داخل كیسه صدف قرار داده می شود و دوباره صدف به مزرعه برگردانده می شود. صدف می تواند تا ۲ بار هسته گذاری شود، هربار با یك هسته كه نتیجه صدف هسته گذاری شده قبلی می باشد، برای مثال، اگر هسته اول ۵ میلی متر باشد وتولید مروارید ۷ میلی متری كند پس هسته ۷ میلی متری می تواند در آن صدف برای بار دوم كار گذاشته شود، به دلیل بزرگتر بودن اندازه مروارید قیمت بالاتری را برای آنها پیشنهاد می كنند و تولید مرواریدهای بزرگتر با هسته گذاری بزرگتر در مزارع باعث در آمد بیشتری می شود.

 

بازاریابی:

تمام مرواریدها یك نوع بازاریابی نمی شوند، یك مروارید از روی اندازه، رنگ، شكل و چگونگی بازتاب نور (درخشندگی)، قیمت گذاری و بازاریابی می شود. برای یك پرورش دهنده لازم است كه درجه بندی مرواریدها را داشته باشد تا بتواند برای مرواریدهای خودش قیمت مناسبی بگذارد مروارید ها در دسته های A و B و C و یا غیر قابل فروش ( بی ارزش) دسته بندی می شوند. بطور میانگین فقط ۵ تا ۱۰ درصد آنها در دسته A قرار می گیرند. اینها به اندازه ۹۵% در آمد مزرعه می باشد. اگر یك تكنسین خوب در مزرعه باشد از هر ۱۰۰۰ عدد صدف ۸۰۰ عدد مروارید به قیمت بازاری تولید می كند (یعنی ۸۰% ) ، بقیه در اصل بی ارزش هستند.معمولاً مزرعه داران تعداد ۱۰۰ عدد یا بیشتر مروارید را به یك خریدار می فروشند . البته تمام درجه ها در این مرواریدها وجود دارد. خریدار می تواند یك جواهرساز، یك تكنسین هسته گذار مزرعه، یا دستیار تكنسین باشد. در بعضی از مناطق مثل پلی نیزای فرانسه مزایده هایی وجود دارد كه پرورش دهندگان می توانند مرواریدها را در آنجا بفروشند . یك راه دیگر برای فروش مرواریدها، فروش آنها به جواهر فروشان یا عمده فروشان می باشد به هرحال این كار احتیاج دارد كه اطلاعاتی در مورد درجه بندی مروارید داشته باشند.در حال حاضر به حداكثر رساندن سود مزرعه فقط با فروش مروارید مد نظر نمی باشد. پرورش دهندگان از فروش Keshi ، گوشت و پوسته صدف درآمد خود را تكمیل می كنند. پوسته ها می تواند جلا یا صیقل داده شود وبا آن چیزهای زینتی و جواهری مثل قلاب ماهیگیری، گوشواره، گردنبند و آویز گردنبند درست شود.

اقتصاد:

این خیلی مشكل است كه یك بودجه مشخصی برای عملیات یك مزرعه در نظر گرفته شود. زیرا هر مزرعه یك ساختار، موقعیت و اندازه منحصر به فرد دارد و به هر حال تعدادی از عوامل كه توسط یك پرورش دهنده برای مزرعه درنظر گرفته می شود ممكن است از نظر پرورش دهنده دیگر هم مناسب باشد. دوباره این موضوع باید در نظر گرفته شود كه ۲ تا ۴ سال طول می كشد تا مزرعه به بهره برداری برسد و اولین مروارید به وسیله پرورش دهنده تولید شود. هزینه های اصلی كه در عملیات یك مزرعه وجود دارد بدین قرار است:

هزینه های سرمایه ای:

۱ هزینه بدست آوردن مروارید صدف به وسیله جمع آوری ، تخم كشی (هچری) ، تولید یا جمع آوری صدفهای بالغ وحشی.

۲ هزینه تجهیزات و تداركات

۳ هزینه ساختار مزرعه (طناب كشی الوارها ستونهای زیر آب – شناورهای روی آب)

۴ هزینه سكوی مخصوص هسته گذاری

۵ هزینه قایق

هزینه های عملیاتی:

۱ كارگر

۲ برق آب تلفن بی سیم

۳ گاز روغن موتور بنزین برای وسایل نقلیه و قایقها

۴ هزینه جایگزینی برای تجهیزات و تداركات

۵ هزینه جواز یا اجاره

۶ حق الزحمه تكنسین هسته گذار

۷ مخارج بازاریابی (تبلیغات)

در زیر بعضی از عوامل اصلی تاثیر هزینه ها آمده است:

۱ اندازه مزرعه: عموماً تعداد ۳۰۰۰ صدف مروارید ساز كمترین تعداد مورد نیاز برای سودمند بودن یك مزرعه است. زیرا هزینه ثابت كه بسیار بالاست برای تعداد صدفهای كمتر سوددهی ندارد. اندازه مزرعه همچنین مقدار طنابها و شناورهای روی آب و هزینه حقوق كارگران نیز مدنظر می باشد.

۲ كارگر: تولیدمروارید كار بسیار مشكلی است یك مزرعه پرورشی با ۳۰۰۰ صدف و چندین خط طناب جمع آوری كننده یك كارگر تمام وقت با یك یا دو كارگر نیمه وقت به عنوان دستیار نیاز دارد. پرورش دهنده قبل از اینكه حداقل بعد از ۲ تا ۳ سال به اولین نتیجه برسد و باید یك منبع در آمد داشته باشد كه بتواند پرورش دهنده را به خوبی پشتیبانی كند، به طوری كه وجوه كافی برای استخدام چند كارگر، در طی كار داشته باشند.

۳ تجهیزات، تداركات وتسهیلات: هزینه تجهیزات توسط اندازه مزرعه و به وسیله نوع تسهیلات كه در محل مورد دسترسی است، در نظر گرفته می شود. اغلب پرورش دهندگان نمی توانند به وسیله شریك شدن با پرورش دهندگان دیگر در تجهیزات یا امكانات مثل SCUBA ، ماشینهای فشار، سكوهای هسته گذاری و غیره سود بیشتری ببرند.

۴ محل (موقعیت): كمی دورتر از مزرعه ، محل زندگی پرورش دهنده یا جایگاه قایقها وجود دارد كه هزینه زیادی برای خرید سوخت رساندن به آنجا در بر دارد. همچنین مقدار طنابها، شناورها و لنگرها باید مطابق با نوع سایت انتخاب شود.

۵ منبع اسپات: بعد از جمع آوری اسپاتها یعنی منبع اصلی صدفهای مروارید ساز جوان، آنها به تخمین قیمت با در نظر گرفتن هزینه برای مواد جمع آوری كننده طنابها و سوخت برای سرویس دادن نیاز دارند، اگر اسپاتها از یك محل تخم گذاری (هچری) خریداری شده باشند، این هزینه هم باید در نظر گرفته شود. هر كدام از این روشها كه استفاده می شوند، هزینه ها را بالا می آورد و اندازه هسته گذاری نیز باید محاسبه شود. اسپاتهای جمع آوری شده یا خریداری شده ، هزینه بالایی برای حمل ونقل و رسیدن به سایز هسته گذاری دارند. اگر صدفهای بالغ استفاده شوند، حمل ونقل و هزینه غواصی باید در نظر گرفته شود.

۵ هسته گذاری: استخدام یك تكنسین هسته گذار كه بسیار گران است، یكی از هزینه های بالای پرورش دهنده برای هر مزرعه می باشد. یك تكنسین معمولاً ۳ تا ۴ دلار برای هر هسته گذاری می گیرد یا به عنوان شریك در نتیجه كار سهیم می باشد. هزینه حمل ونقل مسكن و غذای او هم باید به هزینه مزرعه اضافه شود.

۶ هزینه های بازاریابی: فروش مروارید به مراحل طولانی زیاد و پیچیده محلی و سفرهای خارجی ارتباطات و هزینه تبلیغات نیاز دارد. قبل از شروع فروش مرواریدها و قبل از رسیدن به نتیجه باید بودجه ای برای مخارج تنظیم شود كه قیمت مروارید مشخص شود و بهترین خریدار و بهترین قیمت برای مروارید ها پیدا شود.

۷ هزینه های متفرقه: هزینه های مهمی است كه خارج از هزینه هایی كه برای قیمت هرچیز در نظر گرفته شده است، می باشد مثل تعمیرات، مخارج متفرقه، هزینه ارتباطات، مالیات و غیره بدست آوردن اطلاعات بیشتر:این اطلاعات فقط به عنوان اطلاعات اولیه برای مزرعه پرورشی صدفهای مروارید ساز در نظر گرفته شده است. قبل از شروع پرورش این نكته مهم است كه با قسمت صنایع دریایی محلی تماس گرفته شود تا بتوان از كمكهای تخصصی و قانونهای موجود محلی در صنایع دریایی و جمع آوری صدفها و طرفداری آنها از این كارمطمئن شد.

مترجم: مرضیه ناجی – كارشناس تكثیروپرورش سایرآبزیان

Sou ce: Aquafa me I fo ma io Shee : P oduci g Pea ls Usi g he Black lip Pea l Oys e (Pi c ada ma ga i ife a)by Simo Ellis, Regio al Aquacul u e Ex e sio Age , College of Mic o esia, La d G a College P og am,

Poh pei, FSM, a d Ma ia Haws, Ph.D. Pea l Oys e Specialis , Pea l Resea ch a d T ai i g P og am, U ive si y of Hawaii, Depa me of Ag icul u e, Fo es y a d Na u al Resou ces, Hilo, Hawaii,

پایگاه اطلاع رسانی شیلات ایران

مروارید در صدف

    نظرات بسته شده اند